وزەكتىلىگى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2011 جىلعى 29 ماۋسىمداعى № 110 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋ ۇدەرىسىنە جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماقسات ەتىپ قويىلعان بولاتىن. قوعامنىڭ بۇگىنگى تالابىنا ساي اقپارات كەڭىستىگى قارقىن دامىعان كەزەڭدە، ينتەرنەت كەڭىستىكتىڭ بەلەڭ العان شاعىندا ءتىل ۇيرەتۋدى ينتەرنەت-رەسۋرس ارقىلى مەڭگەرتۋ ەڭ ءتيىمدى ءادىستىڭ ءبىرى. اسىرەسە، ۋاقىتتى ۇتىمدى پايدالانۋ ارقىلى ۇيىندە وتىرىپ ءتىل ۇيرەنۋ، ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋ بۇگىندە ءاربىر ادامعا قول جەتىمدى. وسى ورايدا مەملەكەتتىك باعدارلاماداعى ماقسات، مىندەتتەردى باسشىلىققا الا وتىرىپ، رەسپۋبليكاداعى ءۇش ءتىلدى (مەملەكەتتىك، ورىس جانە اعىلشىن) مەڭگەرگەن تۇرعىنداردىڭ ۇلەسىن (2014 جىلعا قاراي - 10%،
2017 جىلعا قاراي 17%، 2020 جىلعا قاراي - 20%) ۇلعايتۋ مىندەتى ورىندالادى.
وسى ورايدى ەسكەرە وتىرىپ، نەگىزگى تىرەك ءتىل – مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋگە، مەڭگەرتۋگە، اۋديتورياسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان سايت قوسىمشا ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە دە ءتىل ۇيرەتۋدىڭ جولىن قاراستىرعان. بۇگىنگى سايتتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ءبىر تىلدە نەمەسە ءبىر باعىتتا عانا قىزمەت اتقاراتىن بولسا، اتالعان سايت قوعامعا پايدالى، ءتيىمدى ءادىس-تاسىل، ءتىل ۇيرەنۋدىڭ ءتيىمدى، ۇتىمدى ادىستەرىن وڭاي ءارى تەز ۇيرەتۋگە جانە ءۇش تىلدە تۇسىنىكتى جەتكىزۋگە جەتەلەيدى. الەم بويىنشا قارقىندى دامىپ، ۇزدىكسىز، ءۇزىلىسسىز جۇمىس جاسايتىن، ينتەرنەت كەڭىستىكتە ايرىقشا ورنى جانە ماكسيمالدى اۋديتورياسى بار «يۋتۋب» كانالى ۆيدەو تاراتۋ بويىنشا الدىڭعى قاتاردا. جانە دە وسى كانالدىڭ تاجىريبەسىنەن-اق ۆيدەو ارقىلى ىقپال ەتۋ، كەز كەلگەن نارسەنى ۇيرەتۋ، مەڭگەرتۋ وتە ءتيىمدى ەكەنىن اڭعارۋعا بولادى. سايت نەگىزگى تىرەك رەتىندە ۆيدەوبلوك ارقىلى ءتىل ۇيرەتۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن تاراتۋدى باعىت ەتىپ الدى. بۇگىندە ءتىل ۇيرەتۋدى ۆيدەوبلوك ارقىلى جۇرگىزەتىن ءۇش ءتىلدى سايت جوق ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
گيپوتەزا. «Tilmedia.kz» سايتىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ينتەرنەت كەڭىستىگىندەگى تىلدىك كونتەنتتىڭ كوبەيۋىنە، ونى قولدانۋشىلار سانىنىڭ ارتۋىنا، مەملەكەتتىك ءتىلدى قاشىقتان ۇيرەنۋشىلەر قاتارىنىڭ وسۋىنە كەڭىنەن مۇمكىندىك جاسايدى. ادامنىڭ ۆيزۋالدى قابىلداۋى ەستە جىلدام ءارى ۇزاققا ساقتالاتىنى بەلگىلى. قابىلداۋدىڭ وسى قاسيەتىن جانداندىرۋ، جاڭعىرتۋ جانە ءتىل ۇيرەنۋگە جاڭاشا جولمەن وڭ ىقپال جاسالىنىپ، ناتيجەلى جەتىستىككە جەتۋگە مۇمكىندىك جاسايدى.
ماقساتى – مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتۋ، مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋدىڭ ءتيىمدى ادىستەرىن تاراتۋ، مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءتيىمدى تاسىلدەرىنە قول جەتكىزۋ.
مىندەتتەرى:
- كۇندەلىكتى تىلگە قاتىستى شىعاتىن اقپاراتتاردى ءۇش تىلدە جۇيەلى تۇردە جاريالاۋ؛
- ادىسكەرلەردىڭ ءتيىمدى ادىستەرىن جاڭارتىپ، قاجەتتى جاريالانىمداردى تاراتىپ وتىرۋ؛
- رەسپۋبليكالىق ب ا ق وكىلدەرىنىڭ اقپاراتتىق پورتال، سايتتارىمەن بايلانىس ورناتۋ؛
- مەملەكەتتىك ءتىلدى كوپشىلىكتىڭ كەڭىنەن قولدانۋىنا قول جەتكىزۋ.
مازمۇنى مەن قۇرىلىمى. «Tilmedia.kz» سايتى مەملەكەتتىك ءتىلدى وڭاي ءارى جىلدام ۇيرەتۋدى كوزدەيدى. ءتىل ۇيرەتۋدە قولدانىلاتىن نەگىزگى ادىستەر ادامنىڭ پسيحيكالىق پروسەستەرىمەن تىكەلەي بايلانىستى. ياعني، قابىلداۋ ۇدەرىسى تىڭداۋ، كورۋ، وقۋ، قاراۋ سىندى قاسيەتتەرمەن جۇزەگە اسىپ، اتاۋلارى دا قۇلاققا تارتىمدى، كورۋگە ىڭعايلى تۇردە جاسالىنعان.
سايتتىڭ قۇرىلىمى نەگىزگى دەگەن 6 بلوكتى قامتيدى.
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
اقپارات |
تىڭدا |
وقى |
قارا |
سۇراق-جاۋاپ |
وينا |
|
ينفورماسيا |
سلۋشاي |
چيتاي |
سموتري |
ۆوپروس-وتۆەت |
يگراي |
|
Information |
Listen |
Read |
Watch |
Support |
Play |
«اقپارات» بلوگىندا جاڭالىقتار، ءتىلدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تۋرالى قاجەتتى مالىمەتتەر، مينيسترلىك، كوميتەت، ورتالىق تاراپىنان جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە حابارلار ءۇش تىلدە بەرىلەدى. بۇل بلوك ۇنەمى جاڭارىپ، تولىعىپ تۇرادى.
«تىڭدا» بلوگىندا ءتىلدى ۇيرەتۋگە ارنالعان اۋديوجيناقتار، اۋديوكىتاپتار، قىزىقتى اۋديومالىمەتتەر، اۋديوەرتەگىلەر، تانىمدىق، ادىستەمەلىك اۋديولار ورنالاستىرىلادى. كەز كەلگەن جاعدايدا سمارتفون، پلانشەت ارقىلى ءتىل ۇيرەنۋگە وڭتايلى ىقپال ەتىپ، ەستۋ ارقىلى ەستە ساقتاۋعا جانە جىلدام قابىلداۋعا، مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك جاسايدى.
«وقى» بلوگىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋگە ارنالعان ءتيىمدى ادىستەر، عالىمداردىڭ ءتىل توڭىرەگىندە زەرتتەگەن ماقالالارى، ۇزدىك ادىسكەرلەردىڭ وزىق ويلى، يننوۆاسيالىق تەحنولوگيامەن دايىندالعان جۇمىستارى مەن ۇزدىك ساباق جوسپارلارى، ساپالى مالىمەتتەرى، ءتيىمدى ادىستەمەسى بەرىلىپ قانا قويماي، ساپالى كونتەنتتىڭ ينتەرنەت كەڭىستىگىنە تارالىپ، كوپشىلىككە قاجەتتى كومەك الۋىنا جاعداي جاسايدى.
«قارا» بلوگىندا ۆيدەوسيۋجەت ارقىلى ءتىلدى ۇيرەتۋدىڭ ءتۇرلى ادىستەرى ينفوگرافيكا فورماتىندا نەمەسە ءىت سالاسىنداعى يننوۆاسيالىق تەحنولوگيانىڭ كومەگىمەن، الەمدىك تاجىريبەدە ۇزدىك دەپ تانىلعان بەينەلەردىڭ جەلىسىمەن ءتۇسىرىلىپ، تاراتىلادى. العاشقى قىزىقتى ءارى ءتيىمدى دەگەن 5 ۆيدەو قولدانۋشىعا بىردەن ونلاين رەجيمىندە كورۋگە مۇمكىندىك بەرىپ، كورەرمەننىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىراتىنى ءسوزسىز. سول سەبەپتى دە كورەرمەن كەلەسى ۆيدەوبلوكتاردى تاعاتسىزدانا كۇتىپ، تۇراقتى قولدانۋشىعا اينالادى. ول ءۇشىن وقىرمان نەمەسە كورەرمەندى ۇنەمى سايتتىڭ قولدانىپ، تۇراقتى قولدانۋشى ەكەنىن باقىلاۋعا باعىتتالعان تىركەۋ جۇيەسى دە جىلدام جۇمىس جاسايدى.
«سۇراق-جاۋاپ» بلوگىندا قولدانۋشى سايتتى بارلاۋ بارىسىندا كورىنگەن كەمشىلىك نەمەسە قاجەتتى اقپارات، ءتىل ۇيرەنۋگە باعىتتالعان سۇراعى بولسا، جولداۋ ارقىلى ءوزىنىڭ سۇراعىنا جاۋاپ الىپ، جىبەرگەن ۇسىنىستارىن قاناعاتتاندىرا الادى. جانە دە قوسىمشا تىڭ يدەياسى بولسا، ۆيدەو نەمەسە اۋديومەن بولىسكىسى كەلسە، تىركەلۋ جۇيەسى ارقىلى سايتقا كىرۋگە مۇمكىندىك الىپ، قىزىقتى ءارى قاجەتتى، ءتيىمدى اقپاراتىمەن بولىسە الادى.
«وينا» بلوگى ارقىلى ءتىلدى ءتۇرلى ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ كومەگىمەن ۇيرەنۋگە بولادى. Play market سايتىندا تىركەلگەن تانىمدىق ويىنداردىڭ سىلتەمەسى ورنالاسادى. قازاق تىلىندە جاسالىنعان تانىمدىق ويىنداردىڭ قولدانۋشىسىنىڭ سانىن ارتتىرىپ، ساپالى ويىنداردىڭ كوبەيۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى.
قوسىمشا بلوكتار: الەۋمەتتىك جەلىلەرگە تىركەلۋ، يۋتۋب كانالىن اشۋ، سايتتىڭ اتاۋىنا سايكەستەندىرىپ ەلەكتروندى پوشتا اشۋ، بىزگە حات جازۋ، بايلانىس ورناتۋ سياقتى قولدانۋشىعا قاجەتتى قوسىمشا بلوكتاردى ورنالاستىرۋ.
كۇتىلەتىن ناتيجە. عالامتور جەلىسىندە العاش رەت قولدانىسقا ەنگەلى وتىرعان «Tilmedia.kz» سايتى مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاپ، ونىڭ ادىستەمەسىن، قولدانىلۋ اياسىن، تىلدىك احۋالدى كوتەرىپ، «ءۇشتۇعىرلى ءتىل» ساياساتىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا جان-جاقتى ىقپال جاسايدى. وقىتۋ جانە ادىستەمەگە قاتىستى ەلەكتروندى قور ادىستەمەلىك قۇرالداردى جيناقتاپ، پورتال قولدانۋشىسىنا قاجەتتى ماتەريالدى ءموبيلدى قوسىمشا رەتىندە جۇكتەپ الىپ، ءتىل ۇيرەنۋىنە كومەكتەسەدى. بەينەساباقتار ءۇش تىلدە (سۋبتيتر) جۇرگىزىلەدى. اتالعان سايت مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىلۋ اياسىن كەڭەيتىپ، ونلاين رەجيمىندە ساباقتاردى ءوتۋ ارقىلى ءتىل ۇيرەنۋشىلەردىڭ سانىن ارتتىرادى.
